Coachen van vrouwelijk leiderschap

Coachen van vrouwelijk leiderschap in een wereld gedomineerd door mannen

Je bent een hoogopgeleide vrouw, leidinggevende in de top van een grote organisatie en je ervaart een probleem. Of wellicht zie je juist kansen en zoek je daarvoor ondersteuning of een onafhankelijk klankbord. In beide gevallen zoek je een mentor of coach die ervaring heeft op jouw niveau. Daarmee ben je niet uniek: veel topmanagers, politici en topsporters laten zich bijstaan door een coach.
Wij coachen vrouwen aan de top, maar ook ambitieuze vrouwen op weg naar de top van een bedrijf of organisatie. Wij ondersteunen je bij je persoonlijke ontwikkeling als leider en je laten zien hoe je jouw eigen rol en positie als ‘leider’ effectiever kunt maken en je feminiene eigenschappen effectief in kunt zetten.

Wij geloven in de kracht van vrouwelijk leiderschap

Als vrouw heb je tijdens je carrière ongetwijfeld ondervonden dat er naar vrouwelijke executives op een andere manier wordt gekeken. In ons werk worden feminiene eigenschappen anders gewaardeerd dan masculiene eigenschappen. Recent onderzoek laat zien dat we onze carrière belangrijker vinden dan eerdere generaties vrouwen. Wij moderne hoogopgeleide vrouwen zijn ambitieus en bereid om stappen te zetten. Het kan, dus waarom doen we dat niet gewoon? De wereld heeft meer vrouwelijke energie nodig. Dat kan alleen als we weten hoe we wérkelijke invloed kunnen krijgen.

Waarom een aparte coach voor vrouwen aan de top?

Wij vrouwen lopen in ons werk tegen andere zaken aan dan mannen op. Daarom hebben we andersoortige coaching nodig. Voor een hoogopgeleide vrouw blijkt het lastiger dan voor mannen om een vrouwelijke mentor of coach op executive niveau te vinden.

QUIST coaches voor topvrouwen

De QUIST executive coaches weten waar topvrouwen tegen aanlopen. Wij kennen de situaties uit eigen ervaring en zijn zelf door vallen en opstaan wijs geworden. We zijn vertrouwd met de dynamiek aan de top en hebben kennis van de zaken waar jij als vrouw in en rond je werk mee kunt worstelen.

Door Plantenga

Door Plantenga - coach voor vrouwen aan de topDoor Plantenga fungeert als mentor en ervaren coach voor hoogopgeleide vrouwen aan of op weg naar de top. Zij weet uit eigen ervaring hoe eenzaam het kan zijn en welke positieve kracht van coaching uit gaat. Door is een bevlogen voorstander van meer diversiteit op de werkvloer. “Ik zie nog te vaak hele competente vrouwen stranden op weg naar de top. Dat vind ik zo jammer en onnodig. Met meer bewustwording van je eigen kwaliteiten en persoonlijkheid en door het spel beter te doorzien lukt het wel. Bij vrouwelijk leiderschap gaat het om de authentieke vrouw te blijven die je bent.”
Volgens Door spelen bij coaching drie essentiële vragen: “Wie ben je? Wat kun je? Wat wil je? Dat klinkt eenvoudig, maar dat is het niet: we kunnen zomaar maanden of zelfs een jaar bezig zijn voordat we samen met je tot antwoorden komen op deze vragen.”

Inge Brakman

Inge Brakman - coach voor vrouwen aan de topInge Brakman, ervaren coach voor vrouwen in topfuncties: “We zijn coach voor hoogopgeleide vrouwen, zowel uit de top van grote bedrijven als van het midden- en kleinbedrijf. We coachen vaak vrouwen die vastlopen bij een volgende stap in hun carrière. Bijvoorbeeld vrouwen die zich afvragen of ze eigenlijk wel partner van hun kantoor willen worden, omdat ze privé al zo druk zijn. Hebben ze wel zin in zoveel competitie op hun werk?
Een andere bekende worsteling ontstaat wanneer een vrouwelijke manager bestuurder wordt: dat is een grote stap. Deze vrouwen zijn succesvol geworden door hun inzet voor het bedrijf en hun functie. Saamhorigheid en collegialiteit speelden een belangrijke rol. Maar van een bestuurder worden ook andere dingen verwacht, waardoor je een andere verhouding krijgt tot je oude collega’s. Je hebt duidelijk andere capaciteiten nodig om aan de top te komen dan om er te blijven. Ben je als vrouw eenmaal bestuurder of toezichthouder, dan maakt je persoonlijkheid veel meer verschil dan je kennis en de vaardigheden.”

Onze ervaring met topvrouwen in de praktijk

Inge Brakman: “We komen vaak tegen dat wanneer vrouwen een barrière tegenkomen, ze enorm aan zichzelf gaan twijfelen en krampachtig gaan functioneren. Het is belangrijk om dat te benoemen, want anders is er grote kans op uitval. Ik vind het erg belangrijk om vrouwen te begeleiden met onze onboarding coaching zodat ze weer lichtheid en ontspanning kunnen toelaten.”
Door Plantenga: “Vrouwen betrekken strubbelingen sneller op zichzelf, of voelen zich te verantwoordelijk waardoor hun ‘bakje’ voller en voller wordt. Ze denken dat dat zo hoort, terwijl mannen voor een ‘schuldige’ eerder om zich heen kijken, of eenvoudig denken: shit happens. Het is natuurlijk bijzonder jammer als vrouwelijk talent ermee stopt, terwijl er aan de top nog veel te weinig vrouwen zijn.”
“Het helpt veel vrouwen al als ze horen dat ze niet de enige zijn die in hun carrière tegen bepaalde problemen aanlopen. Ligt het aan mij of hoort het bij de baan? Daarnaast is het goed dat vrouwen zich bewust zijn dat je niet altijd een tien hoeft te halen.”
Zodra vrouwen dat inzien, is het effect enorm. “Als vrouwen eenmaal over hun barrières heen zijn, zijn ze niet meer te stoppen en krijgen ze enorme energie. Net alsof ze ineens ballast kwijt zijn, en met hernieuwd vertrouwen in hun eigen kwaliteiten en meer lef aan de slag kunnen. Commentaar van anderen trekken ze zich dan ook minder persoonlijk aan.”

Voordelen van meer diversiteit aan de top

Vrouwen anders denken en kijken anders naar kansen en problemen dan mannen. Daardoor lopen we op ons werk en privé tegen andere issues aan dan mannen. In een veelal masculiene werkomgeving kan dat ons belemmeren.
Het is juist onze kracht dat wij vrouwen anders denken. Daarom werken divers samengestelde teams zo goed. Het is bewezen dat een goede balans tussen mannen en vrouwen in de top van een organisatie tot betere resultaten leidt. Met andere woorden: meer diversiteit zorgt voor een beter resultaat.

Door meer vrouwen in de top van een organisatie kijk je vanuit meerdere perspectieven, beschik je over meerdere netwerken en bronnen van informatie. Diversiteit leidt tot doorvragen, zorgt voor nieuwsgierigheid en doorbreekt het gangbare ‘omdat we het altijd zo doen’. Diversiteit vraagt om beter luisteren, zorgvuldiger overwegen, een andere benaderingswijze, bijstelling. Diversiteit gaat om wat ons verenigt, niet om wat ons verdeelt.
Vrouwelijke leiders kunnen verfrissend en doorbrekend zijn. Zij durven naast kracht ook kwetsbaarheid te tonen. Zij tonen lef, maar ook gevoeligheid. Ervaringen van huidige vrouwelijke leiders stimuleren de toekomstige vrouwelijke leiders . Zij zijn hard nodig als rolmodellen. Wij vrouwen moeten handelen vanuit onze kracht. We moeten onszelf blijven en niet proberen te opereren als nep-man. Door bewust te durven kiezen, door positie te bepalen en op authentieke wijze te functioneren.

Waarom zijn er zo weinig vrouwelijke bestuurders?

In Nederland neemt de arbeidsparticipatie van vrouwen nog steeds toe. Ongeveer de helft van hoogopgeleide kandidaten is vrouw, maar nog geen 15% van het topmanagement is vrouw. En dat terwijl we weten dat als het topmanagement uit meer vrouwen zou bestaan, een organisatie veel betere resultaten boekt.

Als ambitieuze e vrouw op weg naar de top van het bedrijfsleven vraag je je af hoe het kan bestaan dat al die mannen, die veel minder in huis hebben dan jij, je links en rechts inhalen. Hoe komt het dat je zo enorm je best doet, maar dat niet wordt gezien?
Hoe kan het dat we als vrouwen veel betere antennes hebben voor wat er moet gebeuren, maar dat dat niet wordt opgepikt? Hoe komt het dat we onze heldere argumentering zo duidelijk hebben gebracht, zo overtuigend, en dat er vervolgens toch anders wordt besloten?
Op den duur krijg je het gevoel dat je onvoldoende serieus genomen wordt. Je voelt je het kleine meisje dat niet mee mag voetballen. Je hebt geen idee wat er speelt en hoe je ermee om moet gaan. Heel frustrerend.
Je verliest het plezier in je werk en gaat op zoek naar een andere baan, maar daar loop je tegen hetzelfde aan. Op een gegeven moment denk je: laat maar, ik heb hier geen zin meer in. Verdwenen is je ambitie, weg je motivatie. Je gaat drie dagen in de week werken en bent uit beeld voor die toppositie waar je het verschil kunt maken. Ontzettend jammer en onnodig.

Waar blijven de vrouwen aan de top?

Er is uitgebreid onderzoek gedaan naar oorzaken waarom vrouwen zo zwak vertegenwoordigd zijn in de top van het bedrijfsleven. Daaruit komt naar voren dat er sprake is van een aantal barrières die ambitieuze vrouwen op weg naar de top of aan de top ondervinden.

Stereotypering is de meest voorkomende barrière voor ambitieuze vrouwen

Stereotypen zijn algemeen gedeelde aannames over gedrag en eigenschappen van mensen. Op basis van deze bewuste en onbewuste vooroordelen worden bepaalde eigenschappen aan hen toebedeeld. Zo worden aan mannen eigenschappen als dominant, zelfstandig en assertief toegeschreven, terwijl vrouwen worden gezien als warm, zorgzaam en behulpzaam. Uit onderzoek blijkt dat de eigenschappen die aan mannen worden toegedicht, worden gezien als gunstig voor succesvol leiderschap. Terwijl de eigenschappen die als vrouwelijk worden gezien niet echt passen bij succesvol leiderschap.
Vrouwen kunnen daardoor twee soorten vooroordelen ondervinden. Enerzijds worden ze niet gekozen voor topfuncties omdat ze bepaalde kenmerken zouden missen om succesvol te kunnen zijn als leider. Anderzijds: als vrouwen wel succesvol zijn in de top van een organisatie, dan worden ze vaak niet aardig gevonden. In dat geval voldoen ze niet aan het stereotype van de vrouw en worden ze als haaibaai ervaren. Met andere woorden: een vrouw wordt ofwel onvoldoende capabel gevonden of heeft eigenschappen die nu niet bepaald positief zijn voor haar loopbaan.
Om vrouwelijke stereotypering te voorkomen kunnen sommige vrouwen in topposities zich mannelijk gaan gedragen, terwijl dat niet bij ze past. Ze worden dan beschouwd als bazig. Blijkbaar wordt dat wel geaccepteerd van een man, maar bij een vrouw wordt dat negatief uitgelegd.
Het kan ook zo zijn bij stereotypering dat een mannelijke cultuur de reden is waarom vrouwen zelf weinig zin hebben in een functie, omdat ze zich niet thuis voelen in een bestuur waarin alleen mannen zitten. Of omdat het ze onzeker maakt.
Vaak zitten oude reflexen en diepe overtuigingen in het cement van een organisaties en bedrijven. Bedrijven moeten kritisch naar hun cultuur blijven kijken. Hebben we eigenlijk wel een cultuur waarin we de kansen van zowel mannen als vrouwen gelijkwaardig stimuleren? Het instellen van vrouwenquota zou een oplossing kunnen zijn. Dat heeft gewerkt in Frankrijk en Noorwegen, waar het aantal VROUWEN in besturen toeneemt. Daarnaast zouden headhunters de opdracht moeten krijgen om nu echt vrouwen te vinden. Door mannen wordt vaak gezegd dat ze geen goede vrouwen kunnen vinden of dat zij voor de beste persoon voor die belangrijke functie gaan. Komt dat echt door gebrek aan gekwalificeerde vrouwen of doordat er onvoldoende wordt gezocht?

Vooroordelen bij recruitment en promotie verlagen kansen van vrouwen

Van nature kiezen we automatisch voor mensen die op ons lijken. Als een bestuur uit veel mannen bestaat en er moet een nieuw bestuurslid gezocht worden, dan ben je sneller geneigd voor iemand te kiezen die op je lijkt, dus vaak een man. Dat gebeurt niet altijd bewust; het is een soort onbewust vooroordeel.

ONDERWAARDERING VAN VROUWEN KOMT VEEL VOOR

Van vrouwen wordt vaak gezegd dat de juiste capaciteiten ontbreken of dat ze onvoldoende ambitie tonen. Vrouwen zouden niet de juiste eigenschappen of ervaring hebben, of onvoldoende zelfverzekerd zijn. Daardoor worden vrouwen vaak gepasseerd voor bepaalde functies. Anderzijds willen vrouwen vaak niet in aanmerking komen voor bepaalde posities, waardoor ze zichzelf onvoldoende promoten.
Mannen vinden zich eerder geschikt voor een topfunctie. Vrouwen daarentegen stellen zich toch meer op de achtergrond en worden daardoor eenvoudigweg niet gekozen omdat onvoldoende zichtbaar is dat zij een hogere positie willen.
Over het algemeen overschatten mannen zichzelf vaak, terwijl vrouwen zich vaak onderschatten. Zo kan het voorkomen dat een man die aan zes van de tien vereisten voor een functie voldoet, denkt: prima, dat lukt me wel. Een vrouw daarentegen die aan acht van de tien criteria voldoet, denkt: ik voldoe niet aan twee criteria, dus ik begin er niet aan.
Wij vrouwen leren niet de skills die nodig zijn om in een van oudsher door mannen gedomineerde omgeving impact te maken. Niet in onze opvoeding en niet in onze opleiding.
Als we als vrouwen blijven denken dat we niet goed genoeg zijn, dan blijft de status quo in topgremia gehandhaafd. Met een ervaren coach kun je leren om je ingebouwde barrières te doorbreken.

TYPISCH MANNELIJKE ORGANISATIECULTUUR MAAKT HET VROUWEN MOEILIJK

Als je in een masculiene organisatiecultuur in een toppositie zit of wilt komen, wordt er van je verwacht dat je lange dagen maakt. In een door mannen gedomineerde werkomgeving gelden mannelijke spelregels. Van vrouwen wordt heden ten dage in de praktijk toch nog steeds verwacht dat zij voor de kinderen zorgen. In onze cultuur vinden we fulltime werkende vrouwen vaak slechte moeders. Wanneer je als vrouw naast een drukke baan ook voor je kinderen zorgt, dan is dat erg veeleisend. In dat geval kan van je worden gezegd dat je als vrouw onvoldoende loyaal bent aan de organisatie, dat er te weinig commitment is, waardoor je als vrouw niet voor een functie wordt gekozen.

ONVOLDOENDE NETWERKEN EN TE WEINIG ROLMODELLEN VOOR VROUWEN

Vrouwen netwerken anders. Als je als vrouw kinderen hebt, kun je besluiten om daarom niet naar bepaalde borrels of netwerkbijeenkomsten te gaan. Tegelijkertijd worden vrouwen niet gevraagd voor bepaalde netwerken. Je kiest mensen die op je lijken en vanwege de sekseverschillen worden vrouwen niet uitgenodigd. Door het ontbreken in deze netwerken missen vrouwen vaak informatie over promoties of functies die vacant komen – info die mannen wel krijgen.
Vrouwen missen ook vrouwelijke rolmodellen en daar is duidelijk behoefte aan. Rolmodellen hebben geen directe invloed, maar ze zijn wel een voorbeeld voor ambitieuze vrouwen: hier wil ik naar streven, dat kan ik bereiken. En die zien vrouwen te weinig.

De coaches van QUIST hebben het coachingsvak door hun jarenlange ervaring in de top van het bedrijfsleven in de vingers. Zij zijn voor als executive een natuurlijke gesprekspartner met een vanzelfsprekende waarde: zij weten immers hoe het is om aan de top te staan en ze kennen de waarde en de verantwoordelijkheid van de coach achter de man of vrouw “aan de top”. De QUIST-coaches kennen de ongeschreven regels van de bovenkant van de arbeidsmarkt als hun broekzak. Zij weten wat het betekent om vanuit een leidende positie plotseling aan de kant te staan. Wat het vergt om jezelf bij elkaar te pakken en weer op je doel af te gaan. Nuchter, vastberaden en geïnspireerd.