De wereld na corona: wordt alles weer zoals het was?

De wereld na corona: wordt alles weer zoals het was?

Op mijn 66ste kan ik mij erop beroepen een paar grote crisissen te hebben meegemaakt: de olieschokken van 1973 en van 1979, de beurscrash van 1987, de aanslag op de Twin Towers in 2001, de financiële crisis van 2008-2013. Ik bewaar een levendige herinnering aan de paniekerige sfeer die zich van ons allen meester maakte. In alle gevallen was de consensus: dit is een waterscheiding, alles gaat anders worden, de goede oude tijden komen niet meer terug.

De welvaartsgroei schrijdt voort

Wat blijkt echter: telkens is de wereld in de kern hetzelfde gebleven. De oliecrisissen uit de jaren ‘70 hebben het aandeelhouderskapitalisme van de jaren ‘80 gebaard, de beurscrash van 1987 de excessen van de jaren ‘90. De Al Qaeda aanslagen op de Twin Towers hebben ons bewust gemaakt van de noodzaak om met de moslimwereld contact te maken en tot een verstandhouding te komen. De financiële crisis van 2008 – 2013 heeft de complexiteit en verwevenheid van de wereldwijde financiële wereld blootgelegd, en de gevaren daarvan. Telkens hebben wij lessen getrokken, structurele veranderingen aangebracht. En telkens is onze welvaartsgroei voortgeschreden.

Onevenwichtigheden zullen er altijd zijn. Wij zijn nooit klaar met het werken aan bestendige welvaart voor allen. Maar grosso modo is in de 50 jaar die mijn volwassen leven bestrijkt de wereld hetzelfde gebleven: de internationale rechtsorde, de nationale en internationale instituties, de vrije markteconomie, het vooruitgangsdenken. Gelukkig maar: die elementen zijn de pijlers van onze welvaart, verankerd in ons collectieve DNA. Wat gaat de huidige coronacrisis ons opleveren, en hoe behouden wij post corona de goede elementen van de pre-corona wereld?

Ik zie drie terreinen:

Herwaardering van gezamenlijkheid

Het doorgeschoten individualisme en hedonisme wordt gestuit. Deze crisis brengt ons terug naar de basis. Door de gedwongen isolatie gaan wij gezamenlijkheid en samenzijn herwaarderen. Op kantoor werken (hoewel gedoseerd: dat voorrecht laten wij ons niet meer afnemen!), bij elkaar in dezelfde ruimte werken, elkaar inspireren en vooruit helpen: het komt allemaal krachtig terug. Zonder het keurslijf van het moeten, maar uit vrije wil en dus met meer intrinsieke motivatie.

Zingeving

Een ander aspect van het teruggaan naar de basis is: een herwaardering van zingeving. Werk moet nuttig zijn, maatschappelijke betekenis hebben. Internationaal toerisme, entertainment en evenementen worden als sectoren weggevaagd. Dat is verdrietig voor de betrokkenen, maar van een afstand bekeken niet zo gek. Waren wij niet doorgeschoten in onze reislust en verplaatsingsdrang, het eindeloos bezoeken van grote evenementen, het najagen van prikkels en opwinding die buiten onszelf liggen? Met alle gezondheidsschade als gevolg van overmatig drank- en drugsgebruik die daarbij hoorde.

Het welzijn van de aarde

Ten derde: het milieu, het welzijn van de aarde. Opeens zijn wij ons bewust geworden van de waarde van schone lucht, stilte en ruimte. Klimaatbeleid is geen linkse strijdpunt meer, maar een breed gevoelde noodzaak. De consensus is hier zo groot: hier gaan wij niet ten volle terugkeren naar ons oude gedrag.

Pijnlijke herschikking

Op deze drie gebieden gaan wij als samenleving vooruitgang boeken. Tijdelijk is dit een pijnlijke herschikking, vooral voor de verliezers: de hedonisten, kantoorpand eigenaren, mensen in de reizen/toerisme/evenementen industrie, klimaat-ontkenners. De pijn wordt vooral geleden aan de onderkant, waar de vraag naar losse en ongeschoolde arbeid wereldwijd dramatisch daalt. Als wereld gaan wij er op de wat langere termijn per saldo op vooruit. Een bestendiger, duurzame groei zal ons loon zijn!

 

Jan Quist is oprichter van QUIST Executive Coaches.

Dit bericht verscheen eerder op LinkedIn.