Gedwongen reflectie door coronacrisis - never waste a good crisis

Coronacrisis: gedwongen reflectie

Het overkwam ons voordat wij het goed en wel door hadden. Om snelle groei van het coronavirus tegen te gaan heeft de overheid ons in een nieuwe werkelijkheid doen belanden: wij zitten thuis. Er is een streep gehaald door ons jachtig leven – het enige leven dat wij kennen. Niet jakkeren naar je werk, geen vergaderingen, geen afspraken met klanten, geen gezamenlijk opgestuwde prestatiedrift. Geen sportwedstrijden, geen popconcerten, geen cafébezoek. Wij zitten allemaal voor onbepaalde tijd thuis, ieder voor zich. Wat gaat dit met ons doen? Met ieder van ons individueel, en met de maatschappij? Los van de dood en ellende die ons met willekeur treft – gaat deze gedwongen isolatie en rust (behalve inkomensverlies en economische krimp) misschien ook iets goeds opleveren?

Confrontatie en persoonlijke vragen

Een jarenlange routine van hard rennen en resultaten halen, dan de plotselinge eenzaamheid: dit zal velen confronteren met zichzelf en op een natuurlijke manier persoonlijke vragen naar boven brengen. Waarom deed ik eigenlijk wat ik deed? En beviel dat eigenlijk wel? Kom ik voldoende tot zelfvervulling, moet ik niet meer of iets anders bijdragen aan de maatschappij? Als je gedwongen alleen bent ga je je realiseren wat je mist: gezelschap, een gezamenlijk doel, maatschappelijk nut.

Een golf van gemeenschapszin

Daarom zullen velen de neiging hebben om iets te gaan doen. Iets willen bijdragen om de nood te lenigen, op kleine of grote schaal. Boodschappen doen voor de buren, mantelzorg voor eenzamen; er zal een golf van gemeenschapszin opkomen.

Als maatschappij zijn wij – zoals de generatie van onze (groot)ouders in de meidagen van 1940 – plotseling terecht gekomen in een volstrekt nieuwe, onbekende en bedreigende situatie. Niet zeker is of onze gecompliceerde economische ordening tegen deze schok bestand zal zijn. Blijft onze voedselvoorziening functioneren, de grootscheepse wereldwijde supply lines van alle mogelijke goederen over de wereld?

Hopelijk valt het allemaal mee. Met vallen en opstaan zal veel in stand blijven. Maar toch….. een periode van enkele maanden van een volstrekt van de oude routine afwijkend levenspatroon zal niet zonder gevolgen blijven.

Blijvende gevolgen

De schok van de veranderingen, de gedwongen reflectie, de toegenomen zorg voor anderen: deze fenomenen samen zullen naar mijn gevoel blijvende effecten hebben. Velen zullen wijzigingen in hun leven aanbrengen. Meer zingeving, minder consumeren, minder najagen van persoonlijke prikkels. Mensen zullen tot inzichten komen over zichzelf en hun leven anders gaan inrichten. Monomane focus op werk zal afnemen. Wij hebben immers ervaren dat met minder of niet werken de kwaliteit van ons leven niet afnam. Ik acht het goed mogelijk dat grote aantallen mensen hun baan opzeggen en iets heel anders gaan doen.

Zo kan de coronacrisis ons mogelijk iets heel positiefs opleveren: een halt aan het doorgeschoten individualisme, herontdekking van gemeenschap en gezamenlijkheid. Levens die zinvoller en betekenisvoller worden.

Never waste a good crisis

Velen waren al van mening dat het roer om moest, dat wij niet konden volharden in deze levensstijl. Die worden op hun wenken bediend: het roer gáát om. Niet zelfgekozen en geregisseerd, maar ons opgelegd door de coronacrisis. Het roer gaat om, wij slaan een nieuwe richting in. Als wij het goed aanpakken definitief. Om Winston Churchill te parafraseren: laten wij deze crisis niet door onze handen laten glippen. Zij kan iets heel moois opleveren!

Jan Quist is oprichter van QUIST Executive Coaches.

Dit bericht verscheen eerder op LinkedIn.